Како да направите месечен буџет
Буџетот не е казна. Тоа е план однапред каде ќе одат парите, за на крајот од месецот да не се прашувате каде исчезнаа.
1. Запишете колку заработувате
Почнете со приходот што навистина стига на сметка: плата, хонорари, закупнина. Ако приходот варира, земете го најслабиот месец од последните неколку. Подобро е планот да ве изненади пријатно отколку обратно.
2. Погледнете колку трошите сега
Пред да поставите граници, треба да знаете од каде тргнувате. Поминете низ изводот од банка за последниот месец и групирајте ги трошоците: храна, станарина, режии, превоз, излегувања, претплати.
Совет: Повеќето луѓе ги потценуваат ситните трошоци: кафе, достава, апликации. Токму тие најчесто го прават разликата.
3. Прво одвојте за штедење
Одлучете колку сакате да оставите настрана пред да ги распоредите останатите пари. Не мора да е многу. Мала сума секој месец е подобра од голема сума што никогаш не се случува.
4. Поставете граница по категорија
Распоредете го остатокот по категории. Фиксните трошоци (станарина, кредит, режии) одат први, а променливите (храна, излегувања) ги добиваат останатите пари.
Пример за приход од 48.000 денари:
- Станарина и режии: 18.000 ден.
- Храна и домаќинство: 12.000 ден.
- Превоз: 3.000 ден.
- Излегувања и хоби: 5.000 ден.
- Претплати и телефон: 2.000 ден.
- Штедење: 6.000 ден.
- Резерва за неочекувано: 2.000 ден.
Што кога ќе ја пробиете границата?
Ќе се случи, и тоа е во ред. Земете од друга категорија во истиот месец наместо од штедењето. Ако истата категорија постојано ја пробивате, границата била нереална. Зголемете ја и намалете некоја друга.
Едно едноставно правило: 50/30/20
Ако не знаете од каде да почнете со поделбата, ова е груба насока: 50% од приходот за потребно (станарина, режии, храна, превоз), 30% за сакано (излегувања, хоби, претплати) и 20% за штедење и отплата на долг. Не мора да се погоди прецизно — важна е насоката, не бројката до денар.
Во град со повисока станарина 50% за потребно често не е доволно, и тоа е во ред. Правилото е точка на споредба, не закон. Прилагодете го на вашата реалност.
Буџетот не се пишува еднаш
Првиот буџет речиси секогаш е погрешен, и тоа е нормално — тој е претпоставка додека не видите реални бројки. По првиот месец, погледнете каде отстапивте и зошто. Категорија што постојано е под граница може да ја намалите во корист на друга.
Ревидирајте го буџетот секој месец, барем во првите неколку месеци. Откако бројките ќе се стабилизираат, доволно е да проверувате на секои неколку месеци или кога ќе се смени приходот.
Во Паричник
Во „Буџети“ поставувате граница по категорија за месецот. Апликацијата покажува колку сте потрошиле и ве известува кога ќе се приближите до границата или ќе ја надминете.
Често поставувани прашања
Колку да штедам секој месец?
Не постои еден точен број. Почнете со сума што можете да ја одржите секој месец, па зголемувајте ја кога ќе ви се зголеми приходот или ќе се намали некој трошок.
Што ако приходот ми е различен секој месец?
Правете го буџетот според најслабиот месец. Во подобрите месеци вишокот оди во штедење или резерва.
Дали 50/30/20 правилото важи за секого?
Не буквално. Во градови со повисоки станарини или со ниски примања, „потребното“ лесно го надминува 50%. Земете го како старт, не како цел на секоја цена.